രംഗനാഥൻ: ലങ്കയുടെ നേർക്ക് നോക്കുന്ന ശ്രീരംഗത്തെ രംഗനാഥൻ
ശ്രീരംഗം, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി, തമിഴ്നാട്

ശ്രീരംഗത്ത് മഹാവിഷ്ണു രംഗനാഥനായി അനന്തന്റെ മേൽ ശയിക്കുന്നു. കാവേരിക്കും കൊള്ളിടത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഈ ദ്വീപിനെ വൈഷ്ണവഭക്തർ 108 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാമത്തേതായും ഭൂമിയിലെ വൈകുണ്ഠമായും കരുതുന്നു. ഇവിടെ ഭഗവാൻ തെക്കോട്ട്, ലങ്കയുടെ ദിശയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ചാണ് ശയിക്കുന്നത്; അതിനു പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്.
ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി പാലാഴിയിൽ നിന്ന് ഒരു ദിവ്യവിമാനം ഉയർന്നുവന്നു; അതിൽ രംഗനാഥൻ അനന്തന്റെ മേൽ ശയിച്ചിരുന്നു. യുഗങ്ങളോളം ബ്രഹ്മാവ് സത്യലോകത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ചു. പിന്നീട് സൂര്യവംശരാജാവായ ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി ഈ വിമാനം അയോധ്യയിലെത്തി. തലമുറതലമുറയായി രഘുകുലത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ രംഗനാഥനെ കുലദൈവമായി പൂജിച്ചുപോന്നു; ശ്രീരാമനും അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ചു.

ലങ്ക ജയിച്ചശേഷം അയോധ്യയിൽ രാമന്റെ പട്ടാഭിഷേകം നടന്നു. ധർമ്മത്തിന്റെ പക്ഷം ചേരാൻ സഹോദരനായ രാവണനെ ഉപേക്ഷിച്ച വിഭീഷണനും ആ ഉത്സവത്തിനെത്തിയിരുന്നു. യാത്രപറയുമ്പോൾ രാമൻ വിഭീഷണനു തന്റെ ഏറ്റവും അമൂല്യമായ സമ്മാനം നൽകി — തന്റെ കുലദൈവമായ രംഗനാഥന്റെ വിമാനം. നാട്ടിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള കഥയനുസരിച്ച് രാമൻ ഒരു കാര്യം കൂടി പറഞ്ഞു: വഴിയിലെവിടെയും ഇതു നിലത്തു വയ്ക്കരുത്, എവിടെ വയ്ക്കുന്നുവോ ഭഗവാൻ അവിടെ തങ്ങിപ്പോകും.

വിഭീഷണൻ ഏറെ ആദരവോടെ ഭഗവാനെ എടുത്ത് തെക്കോട്ടു യാത്രയായി. നടന്നുനടന്ന് അദ്ദേഹം കാവേരിയിൽ, നദി രണ്ടു ധാരകളായി പിരിഞ്ഞ് നടുവിൽ മനോഹരമായ ഒരു ദ്വീപു തീർക്കുന്ന ഇടത്തെത്തി. സന്ധ്യാസമയമായിരുന്നു, വിഭീഷണന് തന്റെ നിത്യപൂജ ചെയ്യണമായിരുന്നു; അവിടെ ഒരു ഉത്സവം നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു എന്നും ചില കഥകൾ പറയുന്നു. അദ്ദേഹം ഭഗവാനെ അല്പനേരത്തേക്ക് ആ മണൽദ്വീപിൽ വച്ചു.

പൂജ കഴിഞ്ഞു മടങ്ങിയ വിഭീഷണൻ വിമാനം ഉയർത്താൻ നോക്കിയപ്പോൾ അത് ഇളകിയതുപോലുമില്ല. അദ്ദേഹം വീണ്ടും വീണ്ടും ശ്രമിച്ചു, ഏറെ അപേക്ഷിച്ചു, പക്ഷേ ഭഗവാൻ അവിടെത്തന്നെ നിന്നു. ഭഗവാൻ തന്റെ നാട്ടിൽ വസിക്കണമെന്ന് ആ ദേശത്തെ ചോളരാജാവായ ധർമ്മവർമ്മനും ഏറെക്കാലമായി പ്രാർഥിച്ചുവരികയായിരുന്നു. വിഭീഷണന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഭഗവാൻ പ്രത്യക്ഷനായി അദ്ദേഹത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു: കാവേരിയുടെ ഈ തീരം എനിക്കു പ്രിയമാണ്, ഞാൻ ഇവിടെത്തന്നെ വസിക്കും, പക്ഷേ നിന്നെ ഒരിക്കലും മറക്കില്ല. ഞാൻ എന്നും തെക്കോട്ട്, നിന്റെ ലങ്കയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച് ശയിക്കും.

തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിലെ ജനങ്ങൾ ഈ കഥയോട് മറ്റൊരു സന്ദർഭം കൂടി ചേർക്കുന്നു. ഭഗവാൻ തെക്കുതന്നെ വസിക്കണമെന്ന് ദേവന്മാർ ആഗ്രഹിച്ചതിനാൽ ഗണപതി ഒരു ഇടയബാലന്റെ രൂപത്തിൽ അവിടെയെത്തി എന്ന് അവർ പറയുന്നു. കുളിക്കാൻ പോകുമ്പോൾ വിഭീഷണൻ വിമാനം ആ ബാലനെ ഏൽപ്പിച്ചു; ബാലൻ അതു നിലത്തു വച്ചു. വിഭീഷണൻ ബാലന്റെ പിന്നാലെ ഓടിയപ്പോൾ അവൻ അടുത്തുള്ള ഉയരമുള്ള ഒരു പാറയുടെ മുകളിൽ കയറി അവിടെ ഗണപതിയായി പ്രത്യക്ഷനായി. ആ പാറയുടെ നെറുകയിലാണ് ഇന്നത്തെ ഉച്ചിപ്പിള്ളയാർ ക്ഷേത്രം.

കാലക്രമേണ കാവേരിയിലെ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രം മണ്ണിനടിയിലായെന്നും പിന്നീട് ചോളരാജാക്കന്മാർ അതു പുനർനിർമ്മിച്ചെന്നും ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യം പറയുന്നു. ഇന്ന് ശ്രീരംഗം ക്ഷേത്രം ഏഴു പ്രാകാരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു നഗരം തന്നെയാണ്. ആഴ്വാർമാർ രംഗനാഥനെക്കുറിച്ചു പാടി; ശ്രീവില്ലിപുത്തൂരിലെ ആണ്ടാൾ ഇവിടെവച്ചാണ് അദ്ദേഹത്തിൽ ലയിച്ചത്. യഥാർഥ സ്നേഹം മുറുക്കിപ്പിടിച്ചു നിർത്തുന്നില്ലെന്ന് രംഗനാഥന്റെ കഥ പറയുന്നു; ഭഗവാൻ തങ്ങിയത് ശ്രീരംഗത്താണ്, പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൃഷ്ടി ഇന്നും തന്റെ ഭക്തനായ വിഭീഷണന്റെ നേരെയാണ്.
ഉറവിടം
ഈ കഥ ശ്രീരംഗം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥലപുരാണമായ ശ്രീരംഗമാഹാത്മ്യത്തിലും ശ്രീവൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യത്തിലും കാണുന്നു. ഭഗവാനെ ഭൂമിയിൽ വയ്ക്കരുത് എന്ന വ്യവസ്ഥയും ഗണേശന്റെ സന്ദർഭവും ജനപ്രിയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ രൂപങ്ങളാണ്, കഥയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ പല രൂപങ്ങളിൽ പറയപ്പെടുന്നു.