MythraanMYTHRAAN
मराठी ▾
हिंदीEnglishবাংলাతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

सालासर बालाजी: आसोट्याच्या शेतातून प्रकट झालेले सालासरचे बालाजी

सालासर, चुरू (राजस्थान)

सालासर बालाजी: आसोट्याच्या शेतातून प्रकट झालेले सालासरचे बालाजी
कथा ऐकानिवेदन हिंदीत

राजस्थानच्या चुरू जिल्ह्यातील सालासर धाम येथे हनुमान बालाजी रूपात विराजमान आहेत. इथे त्यांची मूर्ती गोल मुखाची आणि दाढी-मिशा असलेली आहे, ज्यामुळे हे मंदिर इतर हनुमान मंदिरांपेक्षा वेगळे ठरते. मंदिर-परंपरेनुसार ही मूर्ती नागौर जिल्ह्यातील आसोटा गावातील एका शेतात सापडली आणि भक्त मोहनदासजींच्या भक्तीमुळे सालासरला पोहोचली.

अठराव्या शतकात सालासर गावात मोहनदास नावाचे एक भक्त राहत होते, ज्यांचे मन लहानपणापासूनच हनुमंतात रमलेले असे. संसाराच्या जंजाळापासून दूर राहून ते शेतात-खळ्यातही बालाजींचे नाम जपत राहत. परंपरा सांगते की त्यांच्या भक्तीने प्रसन्न होऊन बालाजींनी त्यांना अनेकदा दर्शन दिले, आणि एकदा दाढी-मिशा असलेल्या एका साधूच्या रूपात. मोहनदासजींच्या मनात एकच ध्यास होता, की प्रभूंनी सालासरमध्येच विराजमान व्हावे.

सालासर बालाजी — 1

मंदिर-परंपरेनुसार विक्रम संवत 1811 च्या श्रावण शुद्ध नवमीला नागौर जिल्ह्यातील आसोटा गावात एक शेतकरी आपले शेत नांगरत होता. अचानक त्याचा नांगर कशालातरी कठीण वस्तूला अडकून थांबला. त्याने माती बाजूला केली, तेव्हा आतून एक दगडी मूर्ती निघाली. तेवढ्यात त्याची पत्नी शेतावर त्याच्यासाठी भाकरी घेऊन आली. तिने आपल्या ओढणीने मूर्तीवरची माती पुसली, तेव्हा पाहिले की ही तर बालाजींची मूर्ती आहे.

सालासर बालाजी — 2

शेतकरी आणि त्याच्या पत्नीने श्रद्धेने हात जोडले. त्या वेळी त्यांच्याकडे दुसरे काहीच नव्हते, म्हणून पत्नीने सोबत आणलेला बाजरीचा चुरमा हाच सर्वांत आधी बालाजींना नैवेद्य म्हणून दाखवला. ही भोळी भक्ती अशी स्वीकारली गेली की आजतागायत सालासर बालाजींना चुरम्याचा नैवेद्य प्रिय मानला जातो. मूर्ती सापडल्याची बातमी पाहता पाहता सगळ्या गावात पसरली आणि लोक दर्शनासाठी लोटले.

सालासर बालाजी — 3

त्याच रात्री आसोट्याच्या ठाकुरांना स्वप्नात बालाजींनी आदेश दिला की मला सालासरला पोहोचवा, तिथे माझा भक्त माझी वाट पाहत आहे. त्याच रात्री सालासरमध्ये मोहनदासजींनाही स्वप्नात बालाजींनी सांगितले की आसोट्यात त्यांची मूर्ती प्रकट झाली आहे. ठाकुरांनी सकाळी गावकऱ्यांना सगळी हकीकत सांगितली आणि आदराने मूर्ती बैलगाडीत ठेवून सालासरला रवाना केली. गावचे लोक कीर्तन करत सोबत चालले.

सालासर बालाजी — 4

म्हणतात, बैलगाडी सालासरला पोहोचली, तेव्हा मोहनदासजी म्हणाले, बैलांना मोकळे सोडा, जिथे ते आपोआप थांबतील, तिथेच बालाजी विराजमान होतील. बैल एका ठिकाणी जाऊन आपोआप थांबले, आणि त्याच जागी मूर्तीची स्थापना झाली, जिथे आज सालासर धाम आहे. भक्तांची श्रद्धा आहे की ज्या रूपात बालाजींनी मोहनदासजींना दर्शन दिले होते, त्याच्याच आठवणीत इथे बालाजींचा शृंगार दाढी-मिशांच्या रूपात केला जातो. काही वर्षांनी तिथे पहिले मंदिर बांधले गेले.

सालासर बालाजी — 5

मोहनदासजींनी आपले संपूर्ण आयुष्य बालाजींच्या सेवेत वेचले. मंदिर परिसरात त्यांची समाधी आहे, आणि भक्तांची श्रद्धा आहे की त्यांनी पेटवलेली धुनी आजही धगधगत आहे. आज श्रद्धाळू आपल्या मनोकामनेसाठी लाल धाग्यात नारळ बांधतात, आणि चैत्र व आश्विन पौर्णिमेला इथे मोठ्या जत्रा भरतात. ही कथा सांगते की भगवंतांना एका शेतकऱ्याच्या पत्नीचा साधा चुरमाही तितकाच प्रिय आहे, जितकी एखाद्या संताची वर्षानुवर्षांची तपश्चर्या.

स्रोत

आसोट्याच्या शेतातून मूर्ती निघणे, दोन्ही स्वप्ने आणि बैलगाडीची कथा ही सालासर धामाची मंदिर-परंपरा आणि राजस्थानची लोकमान्यता आहे; संवत १८११ मधील तिथी मंदिर-परंपरेत सांगितली जाते, पण त्या दिवसाच्या वाराबद्दल वेगवेगळ्या गोष्टी आढळतात, आणि कथेची अनेक रूपे प्रचलित आहेत.

आणखी कथा

कथा पाहा आणि ऐका — मोफत ॲपडाउनलोडApp Store