MythraanMYTHRAAN
ଓଡ଼ିଆ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളം
AndroidiOS

ବାଁକେ ବିହାରୀ: ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସ ଓ ନିଧିବନରେ ବାଁକେ ବିହାରୀଙ୍କ ପ୍ରାକଟ୍ୟ

ବୃନ୍ଦାବନ, ମଥୁରା (ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ)

ବାଁକେ ବିହାରୀ: ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସ ଓ ନିଧିବନରେ ବାଁକେ ବିହାରୀଙ୍କ ପ୍ରାକଟ୍ୟ
କଥା ଶୁଣନ୍ତୁବର୍ଣ୍ଣନା ହିନ୍ଦୀରେ

ବୃନ୍ଦାବନର ବାଙ୍କେ ବିହାରୀ ମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏପରି ଏକ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି, ଯାହାକୁ ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏକ ହିଁ ରୂପ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ମାନ୍ୟତା ଅଛି ଯେ ଏହି ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ସନ୍ଥ ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସଙ୍କ ସାଧନାରୁ ନିଧିବନରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ। ତିନି ଜାଗାରୁ ବଙ୍କା ତ୍ରିଭଙ୍ଗ ମୁଦ୍ରା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ ବାଙ୍କେ, ଏବଂ ବନର କୁଞ୍ଜରେ ବିହାର କରୁଥିବାରୁ ବିହାରୀ କୁହାଯାଏ।

କେଇ ଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବୃନ୍ଦାବନରେ ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସ ନାମରେ ଜଣେ ବିରକ୍ତ ସନ୍ଥ ରହୁଥିଲେ। ସଙ୍ଗୀତ ହିଁ ଥିଲା ତାଙ୍କ ପୂଜା। ପରମ୍ପରା ତାଙ୍କୁ ମହାନ ଗାୟକ ତାନସେନଙ୍କ ଗୁରୁ ବୋଲି ମାନେ। ଘର ସଂସାର, ଧନ ଓ ମାନସମ୍ମାନ ସବୁ ଛାଡ଼ି ସେ ଯମୁନା କୂଳର ଘଞ୍ଚ କୁଞ୍ଜ ନିଧିବନକୁ ନିଜ ସାଧନାର ସ୍ଥାନ କଲେ। ସେ ଦିନରାତି ତାନପୁରାରେ ପଦ ଗାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଧ୍ୟାନରେ ରାଧା-କୃଷ୍ଣଙ୍କ କୁଞ୍ଜ ଲୀଳା ଦେଖୁଥିଲେ। ଭକ୍ତମାନେ ମାନନ୍ତି ଯେ ସେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ରାଧାଙ୍କ ସଖୀ ଲଳିତା ଥିଲେ।

ବାଁକେ ବିହାରୀ — 1

ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ଧ୍ୟାନରେ ହସୁଥିବା ଓ ଲୁହ ଝରାଉଥିବା ଦେଖୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ବଡ଼ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ଯେ ଯେଉଁ ପ୍ରିୟା-ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ଗୁରୁଦେବ ପ୍ରତିଦିନ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ବି ତାଙ୍କର ଏକ ଝଲକ ମିଳୁ। ଦିନେ ସ୍ୱାମୀଜୀ ନିଧିବନରେ ଗାଉଥିଲେ। ଗାଇ ଗାଇ ତାଙ୍କ ଲଗନ ଏତେ ଗଭୀର ହେଲା ଯେ ପୂରା କୁଞ୍ଜ ଏକ ଅଲୌକିକ ଆଲୋକରେ ଭରିଗଲା। ଶିଷ୍ୟମାନେ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ, ଏବଂ ସେହି ଆଲୋକ ମଝିରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଶ୍ୟାମା ଓ ଶ୍ୟାମ, ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣ, ହସି ହସି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।

ବାଁକେ ବିହାରୀ — 2

ସେହି ରୂପ ଏତେ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା ଯେ ଶିଷ୍ୟମାନେ ତାକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଦେଖି ବି ପାରିଲେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଖି ଲୁହରେ ଭରିଗଲା ଓ ମନ ସୁଧବୁଧ ହରାଇବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେତେବେଳେ ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସ ହାତ ଯୋଡ଼ି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ହେ ପ୍ରିୟା-ପ୍ରିୟତମ, ସଂସାରର ଲୋକେ ଆପଣଙ୍କ ଏହି ରୂପକୁ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। ଆଉ ଆପଣ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଗେହ୍ଲା କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବି ଆମର ନାହିଁ। କୃପା କରି ଗୋଟିଏ ରୂପରେ ଏଠାରେ ବିରାଜନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସେବା କରିପାରିବା।

ବାଁକେ ବିହାରୀ — 3

ଭକ୍ତଙ୍କ ବିନତି ଶୁଣି ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣ ପରସ୍ପରରେ ସମାଇଗଲେ, ଯେପରି ମେଘରେ ବିଜୁଳି। ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ହିଁ ଶ୍ୟାମଳ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ୟାମଳ ଛବି ଓ ରାଧାଙ୍କ ଆଭା ଦୁଇଟି ଅଛି ବୋଲି ମନାଯାଏ। ସ୍ୱାମୀଜୀ ତାଙ୍କୁ କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାମ ଦେଲେ। ପରେ ତ୍ରିଭଙ୍ଗ ମୁଦ୍ରା ଯୋଗୁଁ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ବାଙ୍କେ ବିହାରୀ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ପ୍ରାକଟ୍ୟ ମାର୍ଗଶିର ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀରେ ହୋଇଥିବା ମନାଯାଏ, ଯାହାକୁ ବୃନ୍ଦାବନରେ ବିହାର ପଞ୍ଚମୀ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।

ବାଁକେ ବିହାରୀ — 4

ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସ ବିହାରୀଜୀଙ୍କ ସେବା ଏକ ଛୋଟ ଶିଶୁ ପରି କଲେ, ଏବଂ ସେହି ଭାବ ଆଜି ବି ଚାଲିଛି। ମାନ୍ୟତା ଅଛି ଯେ ଶିଶୁକୁ ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଉଠାଯାଏ ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ଏଠାରେ ମଙ୍ଗଳା ଆରତି ବର୍ଷରେ କେବଳ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ହୁଏ। ମନ୍ଦିରରେ ଘଣ୍ଟି ଝୁଲାଯାଏ ନାହିଁ, ଯେପରି ବିହାରୀଜୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଭଙ୍ଗ ନହୁଏ। ବହୁତ ସମୟ ଯାଏ ବିହାରୀଜୀଙ୍କ ସେବା ନିଧିବନରେ ହିଁ ହେଲା, ଏବଂ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପାଖରେ ହିଁ ଆଜିର ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହେଲା, ଯେଉଁଠି ଗୋସ୍ୱାମୀ ପରିବାର ଆଜି ବି ସେବା କରନ୍ତି।

ବାଁକେ ବିହାରୀ — 5

ବାଙ୍କେ ବିହାରୀ ମନ୍ଦିରରେ ଦର୍ଶନ ସମୟରେ ପରଦା ବାରମ୍ବାର ଟଣାଯାଏ। ଭକ୍ତମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ବିହାରୀଜୀଙ୍କ ଛବି ଏତେ ମନମୋହକ ଯେ କେହି ଲଗାତାର ଚାହିଁରହିଲେ ସୁଧବୁଧ ହରାଇବସିବ। ଏକ ଲୋକକଥା ଏହା ମଧ୍ୟ ଅଛି ଯେ ଥରେ ଜଣେ ସରଳ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରେମଭରା ଏକଲୟ ଚାହାଣିରେ ଟାଣି ହୋଇ ବିହାରୀଜୀ ତାଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେବକମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ମନାଇ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ସେବେଠାରୁ ଦର୍ଶନ ମଝିରେ ପରଦା ପକାଇବାର ରୀତି।

ବାଁକେ ବିହାରୀ — 6

ଏଠାର କେତେକ ଦର୍ଶନ ବର୍ଷରେ ଥରେ ହିଁ ହୁଏ। ଶରଦ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବିହାରୀଜୀ ବଂଶୀ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାରେ ତାଙ୍କ ଚରଣର ଦର୍ଶନ ହୁଏ। ବିହାର ପଞ୍ଚମୀରେ ନିଧିବନରୁ ବଡ଼ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବାହାରେ। ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସଙ୍କ କଥା କୁହେ ଯେ ସଚ୍ଚା ଭକ୍ତିରେ ଭଗବାନ ଭକ୍ତଙ୍କ କଥା ମାନନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରେମ ହିଁ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପୂଜା।

ଉତ୍ସ

ନିଧିବନରେ ବାଁକେ ବିହାରୀଙ୍କ ପ୍ରାକଟ୍ୟର କଥା ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟପରମ୍ପରା ଓ ମନ୍ଦିରପରମ୍ପରାରୁ ଆସିଛି; ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସଙ୍କ ଜୀବନର ତିଥି ସମ୍ପର୍କରେ ମତଭେଦ ଅଛି, ତେଣୁ ଏଠାରେ କୌଣସି ତିଥି ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ; ଭକ୍ତଙ୍କ ସହ ବିହାରୀଜୀ ଚାଲିଯିବା କଥା ଏକ ଲୋକକଥା ।

ଅଧିକ କଥା

କଥା ଦେଖନ୍ତୁ ଓ ଶୁଣନ୍ତୁ — ମାଗଣା ଆପ୍ଡାଉନଲୋଡ୍App Store