MythraanMYTHRAAN
ଓଡ଼ିଆ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളം
AndroidiOS

ମନସା ଦେବୀ: ବେହୁଲା, ଲଖିନ୍ଦର ଓ ମା’ ମନସା

ବଙ୍ଗ

ମନସା ଦେବୀ: ବେହୁଲା, ଲଖିନ୍ଦର ଓ ମା’ ମନସା
କଥା ଶୁଣନ୍ତୁବର୍ଣ୍ଣନା ହିନ୍ଦୀରେ

ମନସା ଦେବୀ ନାଗମାନଙ୍କ ଦେବୀ, ଯାହାଙ୍କ ପୂଜା ବଙ୍ଗଳା ଓ ଆସାମରେ ସାପ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା ଓ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ହୁଏ, ବିଶେଷ କରି ଶ୍ରାବଣ ଓ ଭାଦ୍ରବର ବର୍ଷା ମାସରେ। ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ କଥା ବେହୁଲାଙ୍କର, ଯିଏ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶରୀର ନେଇ ନଦୀ ବାଟରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ। ଏହି କଥା ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ବଙ୍ଗଳାର ମନସାମଙ୍ଗଳ କାବ୍ୟରେ ଗାନ କରାଯାଇଛି।

ଚମ୍ପକନଗରରେ ଚାନ୍ଦ ସଉଦାଗର ନାମରେ ଜଣେ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ରହୁଥିଲେ, ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତ ଥିଲେ। ଦେବୀ ମନସା ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ପୂଜା ହେଉ, ଆଉ ସେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ଚାନ୍ଦଙ୍କ ପରି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓ ସ୍ୱାଭିମାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ତେବେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ବାଟରେ ଚାଲିବେ। କିନ୍ତୁ ଚାନ୍ଦ ସିଧା ମନା କରିଦେଲେ। କହିଲେ, ମୁଁ କେବଳ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଆଉ କାହାକୁ ଗୋଟିଏ ଫୁଲ ବି ଚଢ଼ାଇବି ନାହିଁ।

ମନସା ଦେବୀ — 1

ମନସା ହାର ମାନିଲେ ନାହିଁ। ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ଚାନ୍ଦଙ୍କ ଛଅ ପୁଅ ସାପ କାମୁଡ଼ାରେ ମରିଗଲେ। ବେପାର ମାଲରେ ଭରା ତାଙ୍କ ଜାହାଜ ତୋଫାନରେ ବୁଡ଼ିଗଲା, ଆଉ ଚାନ୍ଦ ଖାଲି ହାତରେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ। ତଥାପି ସେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇଲେ ନାହିଁ। ଏବେ କେବଳ ସବୁଠାରୁ ସାନ ପୁଅ ଲଖିନ୍ଦର ବଞ୍ଚିଥିଲେ, ଆଉ ତାଙ୍କ ମା' ସନକା ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଡରରେ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ।

ମନସା ଦେବୀ — 2

ଲଖିନ୍ଦର ବଡ଼ ହେବାରୁ ତାଙ୍କ ବିବାହ ଉଜାନୀନଗରର ଜଣେ ସଉଦାଗରଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଓ ପତିବ୍ରତା ଝିଅ ବେହୁଲାଙ୍କ ସହ ସ୍ଥିର ହେଲା। ପୁଅକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଚାନ୍ଦ ସାନ୍ତାଲି ପର୍ବତରେ ଲୁହାର ଏପରି ବାସରଘର, ଅର୍ଥାତ୍ ଫୁଲଶେଯ ଘର ତିଆରି କରାଇଲେ ଯେଉଁଥିରେ ପିମ୍ପୁଡ଼ି ପଶିବା ଭଳି ଫାଟ ବି ନଥିବ। କିନ୍ତୁ ମନସାଙ୍କ କଥାରେ ତିଆରି କରିଥିବା ଲୋକ ବାଳ ପରି ସରୁ ଗୋଟିଏ ଛିଦ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲା। ବିବାହ ରାତିରେ, ଯେତେବେଳେ କ୍ଳାନ୍ତ ବେହୁଲାଙ୍କ ଆଖି ଲାଗିଗଲା, କାଳନାଗୁଣୀ ସେହି ଛିଦ୍ର ଦେଇ ଭିତରକୁ ଆସି ଲଖିନ୍ଦରଙ୍କୁ କାମୁଡ଼ିଦେଲା। ବେହୁଲା ଉଠିବା ବେଳକୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଚାଲିଯାଇଥିଲା।

ମନସା ଦେବୀ — 3

ସେତେବେଳେ ରୀତି ଥିଲା ଯେ ସାପ କାମୁଡ଼ାରେ ମରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶରୀର ଦାହ କରାଯାଉନଥିଲା, ଭେଳାରେ ନଦୀରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେହୁଲା ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ଯେ ସମସ୍ତେ ଚକିତ ହୋଇଗଲେ। କହିଲେ, ମୁଁ ବି ଏହାଙ୍କ ସହ ଯିବି, ଆଉ ଯେତେ ଯାଏ ଏହାଙ୍କୁ ଜୀବିତ କରିନାହିଁ, ଫେରିବି ନାହିଁ। କଦଳୀ ଗଛର ଭେଳାରେ ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶରୀର ସହ ବସିଗଲେ, ଆଉ ଗାଙ୍ଗୁଡ଼ ନଦୀର ସୁଅ ତାଙ୍କୁ ଭସାଇ ନେଇଗଲା। ପରିବାର ବହୁତ ବୁଝାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଫେରିଲେ ନାହିଁ।

ମନସା ଦେବୀ — 4

ମାସ ମାସ ଧରି ଭେଳା ଗାଁ, ଘାଟ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ପାଖ ଦେଇ ଭାସି ଚାଲିଲା। ଲୋକେ ଟାହୁଲି କଲେ, କେହି କେହି ଭୁଲାଇ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇଯିବାକୁ ଚାହିଁଲେ, ବଣୁଆ ଜୀବଜନ୍ତୁ ବି ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶରୀର ପଚିବାକୁ ଲାଗିଲା, ତଥାପି ବେହୁଲା ତାକୁ ଜଗିରହିଲେ ଓ ମନ ଦେବତାଙ୍କଠାରେ ଲଗାଇ ରଖିଲେ। କିଛି ବି ତାଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ ଭାଙ୍ଗିପାରିଲା ନାହିଁ। ଶେଷରେ ଭେଳା ଏକ ଘାଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା, ଯେଉଁଠି ନେତା ନାମରେ ଜଣେ ନାରୀ ଲୁଗା ସଫା କରୁଥିଲେ। ନେତା ଦେବତାଙ୍କ ଧୋବଣୀ ଓ ମନସାଙ୍କ ସଖୀ ଥିଲେ। ବେହୁଲାଙ୍କ ସାହସ ଦେଖି ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବାକୁ ରାଜି ହେଲେ।

ମନସା ଦେବୀ — 5

ଦେବତାଙ୍କ ସଭାରେ ବେହୁଲା ଏପରି ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଏତେ କଳା ଓ ଏତେ ଦୁଃଖ ଥିଲା ଯେ ପୂରା ସଭାର ମନ ଭରି ଆସିଲା। ସ୍ୱୟଂ ଶିବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପଚାରିଲେ, କ'ଣ ଚାହୁଁଛ? ସେ କେବଳ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଜୀବନ ମାଗିଲେ। ଦେବତାମାନେ ମନସାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଆଉ ମନସା ଗୋଟିଏ ସର୍ତ୍ତରେ ରାଜି ହେଲେ: ଚାନ୍ଦ ସଉଦାଗର ତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବେ। ବେହୁଲା ବଚନ ଦେଲେ ଯେ ସେହିପରି ହିଁ ହେବ। ଲଖିନ୍ଦର ଆଖି ଖୋଲିଲେ, ଆଉ ତାଙ୍କ ସହ ଚାନ୍ଦଙ୍କ ଛଅ ପୁଅ ଓ ବୁଡ଼ିଯାଇଥିବା ଜାହାଜ ମଧ୍ୟ ଫେରିଆସିଲା।

ମନସା ଦେବୀ — 6

ବେହୁଲା ସ୍ୱାମୀ, ଦେଢ଼ଶୁରମାନେ ଓ ଜାହାଜ ସହ ଚମ୍ପକନଗରକୁ ଫେରିଲେ। ଚାନ୍ଦଙ୍କ ଖୁସିର ସୀମା ରହିଲା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପୁରୁଣା ଜିଦ ଏବେ ବି ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଉଥିଲା। ଶେଷରେ ବୋହୂଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ରାଜି ହେଲେ। ସେ ବାମ ହାତରେ, ଦେବୀଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ନ ଚାହିଁ, ମନସାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଫୁଲ ଚଢ଼ାଇଲେ। ମନସା ତାହା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ବଙ୍ଗଳାର ଘରେ ଘରେ ତାଙ୍କ ପୂଜା ବ୍ୟାପିଗଲା।

ମନସା ଦେବୀ — 7

ବେହୁଲାଙ୍କ କଥା ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବଙ୍ଗଳାର ଗାଁରେ ଜୀବନ୍ତ। ଏହା ଏପରି ଜଣେ ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଯିଏ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଜଣେ ପିତାଙ୍କ ଅଟଳ ଆସ୍ଥାର, ଆଉ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ଜଣେ ଯୁବତୀଙ୍କର, ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ସାହସ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲା। ମା' ମନସା ପ୍ରତି ଘରର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଆଉ କଷ୍ଟ ସମୟରେ ପ୍ରତି ପରିବାରକୁ ବେହୁଲାଙ୍କ ପରି ସାହସ ମିଳୁ।

ଉତ୍ସ

ଏହି କଥା ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ବଙ୍ଗର ମନସାମଙ୍ଗଳ କାବ୍ୟରୁ ଆସିଛି, ଯାହାକୁ ବିଜୟ ଗୁପ୍ତ, ବିପ୍ରଦାସ ପିପିଳାଈ ଓ କେତକାଦାସ କ୍ଷେମାନନ୍ଦ ଭଳି କବିମାନେ ରଚନା କରିଥିଲେ; ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କବିଙ୍କ ରଚନାରେ ନାମ, ସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରସଙ୍ଗ କିଛି କିଛି ଭିନ୍ନ, ଆଉ ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗରେ ଏହି କାବ୍ୟକୁ ପଦ୍ମପୁରାଣ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

ଅଧିକ କଥା

କଥା ଦେଖନ୍ତୁ ଓ ଶୁଣନ୍ତୁ — ମାଗଣା ଆପ୍ଡାଉନଲୋଡ୍App Store