ଷଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀ — ବ୍ରତ କଥା

ଷଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀ — କେବେ
- 2 ଫେବୃଆରୀ 2027, ମଙ୍ଗଳବାର
ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀକୁ ଷଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ। ନାମର ଅର୍ଥ ହିଁ ଏହାର ବିଧାନ କହିଦିଏ, ଷଟ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଛଅ ଆଉ ତିଳ ଅର୍ଥାତ୍ ତିଳ; ଏହି ଦିନ ତିଳକୁ ଛଅ ପ୍ରକାରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। କଥାର ବାର୍ତ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ କେବଳ ଉପବାସ ଓ ପୂଜାରେ କଥା ପୂରା ହୁଏ ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାତ ଦେବା ନ ଶିଖେ।
କଥା
କଥା ଦାଲଭ୍ୟ ଋଷି ଓ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ସଂଳାପରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଦାଲଭ୍ୟ ଋଷି ପଚାରିଲେ, ମୁନିବର, ମଣିଷ ଜାଣିଶୁଣି ବା ଅଜାଣତରେ ବହୁତ ଭୁଲ କରିପକାଏ; ଏମିତି କିଛି ସହଜ ଉପାୟ କୁହନ୍ତୁ ଯାହାରେ ମନ ଓ ଜୀବନ, ଦୁଇଟି ନିର୍ମଳ ହୋଇଯିବ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, ମାଘର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀରେ ତିଳ ସହ ବ୍ରତ କର। ତାପରେ ସେ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶୁଣାଇଲେ ଯାହା ଦିନେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦେବର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ, ପୃଥିବୀରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ରହୁଥିଲେ। ସେ ବଡ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଥିଲେ। ପ୍ରତି ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖୁଥିଲେ, ପ୍ରତି ପର୍ବର ନିୟମ ପାଳୁଥିଲେ, ଆଉ ମୋ ପୂଜାରେ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ରଖୁନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଅଭାବ ଥିଲା। ସେ ଆଜି ଯାଏଁ କାହାକୁ କିଛି ଦେଇନଥିଲେ। ନା କୌଣସି ଭୋକିଲାକୁ ଅନ୍ନ, ନା କୌଣସି ଅତିଥିକୁ ପାଣି, ନା କୌଣସି ଅଭାବୀକୁ ଖଣ୍ଡେ ଲୁଗା। ଦେବାର ଅଭ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ହାତ ଶିଖିନଥିଲା।

ମୁଁ ଭାବିଲି, ବ୍ରତରେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ହାତ ଖାଲି ରହିଯାଇଛି। ଦିନେ ମୁଁ ଭିକ୍ଷୁକ ରୂପ ନେଇ ତାଙ୍କ ଦୁଆରେ ଯାଇ ଠିଆ ହେଲି। ମୁଁ ଝୁଲି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଲି। ତାଙ୍କୁ ଏହା ଭଲ ଲାଗିଲା ନାହିଁ। ବିରକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଅନ୍ନ ବଦଳରେ ମାଟିର ଗୋଟିଏ ଢେଲା ଉଠାଇ ମୋ ଝୁଲିରେ ପକାଇଦେଲେ। ମୁଁ ହସି ଫେରିଆସିଲି ଆଉ ସେହି ଢେଲାକୁ ରଖିଦେଲି।

ସମୟ ପୂରା ହେବାରୁ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଦେହ ଛାଡ଼ି ମୋ ଲୋକକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ବ୍ରତର ବଳରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଘର ମିଳିଲା। କିନ୍ତୁ ଭିତରକୁ ଯାଇ ସେ ଅଟକିଗଲେ। ଘରେ ଗୋଟିଏ ବି ଦାନା ଅନ୍ନ ନଥିଲା, ନା ଦୀପ, ନା ବାସନ, ନା ବିଛାଇବାକୁ କିଛି। ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ, ଭଗବାନ, ମୁଁ ଜୀବନସାରା ଉପବାସ କଲି, ତେବେ ମୋ ଘର ଖାଲି କାହିଁକି? ମୁଁ କହିଲି, ତୁମେ ଯାହା ଦେଇଥିଲ, ତାହା ହିଁ ତୁମ ସାଙ୍ଗରେ ଆସିଛି। ତୁମେ ମାଟି ଦେଇଥିଲ।

ସେ କାନ୍ଦିପକାଇଲେ ଓ ଉପାୟ ପଚାରିଲେ। ମୁଁ କହିଲି, ଦେବତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ତୁମ ଦୁଆରକୁ ଆସିବେ। ଦୁଆର ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲିବ ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ତୁମକୁ ଷଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ ଶିଖାଇ ନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେମିତି ହିଁ ହେଲା। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରତର ବିଧାନ କହିଲେ, ଆଉ ତିଳର ଛଅଟି ବ୍ୟବହାର ବି, ଯାହାରୁ ଏହି ଦିନର ନାମ ହୋଇଛି। ସେହି ବୃଦ୍ଧା ପୂରା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ବ୍ରତ କଲେ, ଆଉ ଏଥର ସେ ଦାନ ଦେବା ବି ଶିଖିଲେ।

କୁହାଯାଏ ଏହା ପରେ ତାଙ୍କ ଘର ଅନ୍ନ, ଦୀପ ଓ ସୁଖରେ ଭରିଗଲା। ତିଳ ବହୁତ ଛୋଟ ଜିନିଷ, ଆଉ ଏହି ଛୋଟପଣରେ ହିଁ ଏହି ବ୍ରତର ଶିକ୍ଷା, ଯେ ଦାନ ବଡ଼ ହେବାରୁ ନୁହେଁ, ହାତ ଖୋଲିବାରୁ ହୁଏ। କଥା କହେ ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହି ବ୍ରତ କରୁଥିବା ଲୋକର ପାପ ଓ ଅଭାବ, ଦୁଇଟି ଦୂର ହୁଏ। ମାଘର ଶୀତରେ ତିଳ, ଗୁଡ଼ ଓ କମ୍ବଳ କୌଣସି ଅଭାବୀ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏହି ବ୍ରତର ସବୁଠାରୁ ସଚ୍ଚା ରୂପ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଘରେ ଅନ୍ନ ଓ ଉଦାରତା ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ।
କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ
- ରାଶିର ଛଅ ପ୍ରକାର ବ୍ୟବହାର ଏହି ଦିନର ବିଧାନ: ରାଶି ମିଶା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ, ରାଶି ବଟା ଲଗାଇବା, ହୋମରେ ରାଶି, ତର୍ପଣରେ ରାଶି, ଖାଦ୍ୟରେ ରାଶି, ଏବଂ ରାଶି ଦାନ।
- ମାଘର ଶୀତରେ ରାଶି, ରାଶି ଗୁଡ଼ ଲଡ଼ୁ, ଅନ୍ନ, କମ୍ବଳ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତୁ; ଏହି ବ୍ରତରେ ଦାନକୁ ବ୍ରତର ଅଧା ଅଂଶ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
- ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଓ ରାଶିରେ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ ଜପ କରନ୍ତୁ।
- ଦଶମୀ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଥରେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ; ଏକାଦଶୀରେ ଅନ୍ନ, ଚାଉଳ ଓ ଡାଲି ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ ଏବଂ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଫଳାହାର ବା ନିର୍ଜଳା ବ୍ରତ ରଖାଯାଏ। ଅସୁସ୍ଥ, ବୟସ୍କ, ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଓ ଔଷଧ ଖାଉଥିବା ଲୋକେ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଖି ହିଁ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତୁ।
- ରାତିରେ ଭଜନ ଓ କଥା ସହିତ ଜାଗର କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶୀ ସକାଳେ ପୂଜା ଓ ଦାନ ପରେ ପାରଣ କରନ୍ତୁ। ପାରଣର ସମୟ ସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରତି ବର୍ଷର ତିଥି ଅନୁସାରେ ବଦଳେ, ତେଣୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପାଞ୍ଜି ଦେଖିନିଅନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଷଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀ 2027 କେବେ?
ଷଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀ 2027 2 ଫେବୃଆରୀ 2027, ମଙ୍ଗଳବାର ରେ ପଡ଼ିଛି। ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ; ଅନ୍ୟ ସହରରେ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଫରକ ହୋଇପାରେ।
ଷଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀକୁ ଷଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ।
ଉତ୍ସ
ଭବିଷ୍ୟୋତ୍ତର ପୁରାଣରେ ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ଋଷି ଓ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ସଂବାଦ ଭାବରେ ଆସିଥିବା ବ୍ରତକଥାର ସାର, ନିଜ ଭାଷାରେ; ଏହି ମହିମା ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଏକାଦଶୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରଚଳିତ ପାଠରେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କ ନାମ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ସହର ଅନୁସାରେ ସମୟ — 2 ଫେବୃଆରୀ 2027
| ସହର | ତାରିଖ | ପାରଣ ସମୟ |
|---|---|---|
| ଭୁବନେଶ୍ୱର | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:22 AM – 8:37 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ଇନ୍ଦୋର | 2 ଫେବୃଆରୀ | 7:05 AM – 9:19 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ଦିଲ୍ଲୀ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 7:08 AM – 9:19 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ମୁମ୍ବାଇ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 7:12 AM – 9:28 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ଲକ୍ଷ୍ନୌ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:51 AM – 9:02 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ପାଟନା | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:32 AM – 8:45 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ଜୟପୁର | 2 ଫେବୃଆରୀ | 7:11 AM – 9:23 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ଭୋପାଳ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 7:00 AM – 9:13 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ପୁଣେ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 7:07 AM – 9:24 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ଅହମଦାବାଦ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 7:19 AM – 9:33 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| କୋଲକାତା | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:15 AM – 8:29 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ହାଇଦ୍ରାବାଦ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:47 AM – 9:04 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ବାରାଣସୀ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:40 AM – 8:53 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ଚେନ୍ନାଇ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:35 AM – 8:54 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:45 AM – 9:05 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |
| ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ | 2 ଫେବୃଆରୀ | 6:42 AM – 9:04 AM3 ଫେବୃଆରୀ, ବୁଧବାର |