ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ — ବ୍ରତ କଥା

ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ — କେବେ
- 30 ଜୁନ 2027, ବୁଧବାର
ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଆଷାଢ଼ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀକୁ ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ। ଏହା ବର୍ଷର ସେହି ଏକାଦଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା ଦେବଶୟନୀ ଏକାଦଶୀ ଓ ଚାତୁର୍ମାସର ଠିକ୍ ପୂର୍ବରୁ ଆସେ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ସଂଯମର ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଦିନ ବି ମନାଯାଏ। ଏହାର କଥା ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ଅବହେଳା ଓ ତା ପରର ଅନୁତାପର କଥା।
କଥା
କଥା ଅନୁସାରେ ଅଳକାପୁରୀ ନଗରୀରେ ଯକ୍ଷଙ୍କ ରାଜା କୁବେରଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା। ସେହି ନଗରୀ ସୁନା ରୁପାରେ ଝଲମଲ କରୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ କୁବେରଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନିଷ୍ଠା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଥିଲା। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଆଉ ସେଥିରେ ତାଜା ଫୁଲ ଚଢ଼ାଇବା ତାଙ୍କ ନିୟମ ଥିଲା। ଏହି କାମ ପାଇଁ ହେମମାଳୀ ନାମରେ ଜଣେ ଯକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲା, ଯିଏ ପ୍ରତି ସକାଳେ ମାନସରୋବରରୁ ଫୁଲ ତୋଳି ଆଣୁଥିଲା।

ହେମମାଳୀ ନିଜ ପତ୍ନୀ ସ୍ୱରୂପବତୀଙ୍କ ପ୍ରତି ବହୁତ ଆସକ୍ତ ଥିଲା। ଦିନେ ସେ ଫୁଲ ତ ତୋଳି ଆଣିଲା, କିନ୍ତୁ ଫେରିବା ବାଟରେ ଘରେ ହିଁ ରହିଗଲା ଆଉ ସମୟର ଧ୍ୟାନ ରହିଲା ନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ ଅଳକାପୁରୀରେ କୁବେର ପୂଜା ଥାଳି ସଜାଇ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲେ। ସମୟ ବିତିଚାଲିଲା, ଫୁଲ ଆସିଲା ନାହିଁ ଆଉ ପୂଜା ଅଧା ହୋଇ ଅଟକି ରହିଲା। କୁବେର ସେବକ ପଠାଇ ଖବର ନେଲେ ଆଉ ତାଙ୍କୁ ସତ କଥା ଜଣାପଡ଼ିଲା।

ହେମମାଳୀକୁ ଡକାଗଲା। କୁବେର କହିଲେ, ତୁମେ ମୋ କାମ ଅଟକାଇ ନାହଁ, ତୁମେ ସେହି ପୂଜାର ସମୟ ଅଟକାଇଛ ଯାହା ମୁଁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ନିୟମରେ ପାଳନ କରେ। କ୍ରୋଧରେ ସେ ଶାପ ଦେଲେ ଯେ ତୁମ ଶରୀର ରୋଗରେ ଘେରିଯାଉ ଆଉ ତୁମେ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଅ। କଥା କହେ ଯେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ହେମମାଳୀ ଅଳକାପୁରୀରୁ ତଳେ ପୃଥିବୀରେ ଖସିପଡ଼ିଲା ଆଉ ତାର ଦେହ ରୋଗରେ ଜର୍ଜର ହୋଇଗଲା।

ଏବେ ତାର କୌଣସି ଠିକଣା ନଥିଲା। ନା ଅଳକାପୁରୀର ବୈଭବ, ନା ପତ୍ନୀଙ୍କ ସାଥ, ନା କୌଣସି ଗାଁରେ ଜାଗା, କାରଣ ଲୋକେ ତା ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ଦ୍ୱିଧା କରୁଥିଲେ। ଭୋକ ଶୋଷରେ ସେ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ରେ ବୁଲି ବୁଲି ରହିଲା। କିନ୍ତୁ କଥା କହେ ଯେ ଏତେ ଦୁଃଖରେ ବି ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଛାଡ଼ିଲା ନାହିଁ ଆଉ ନିଜ ଭୁଲ କେବେ ଅନ୍ୟ କାହା ମୁଣ୍ଡରେ ଲଦିଲା ନାହିଁ।

ବୁଲୁ ବୁଲୁ ସେ ହିମାଳୟର ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ମହର୍ଷି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ମୁନି ତାକୁ ଦେଖି ପାଖକୁ ଡାକିଲେ। ହେମମାଳୀ ହାତ ଯୋଡ଼ି ନିଜର ପୂରା କଥା କହିଲା, ନିଜ ଅବହେଳା ବି, ଆଉ ନିଜ ଶାପ ବି। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ, ତୁମେ ନିଜ ଦୋଷ ଲୁଚାଇ ନାହଁ, ଏହା ହିଁ ତୁମ ଭଲର ଆରମ୍ଭ। ଆଷାଢ଼ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ କର ଆଉ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର।

ହେମମାଳୀ ବିଧି ଅନୁସାରେ ବ୍ରତ ରଖିଲା, ଦିନସାରା ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ନେଲା ଆଉ ରାତିରେ ଜାଗର କଲା। କଥା କହେ ଯେ ଏହି ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟରେ ତାର ରୋଗ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ତାର ରୂପ ଫେରିଆସିଲା ଆଉ ସେ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଅଳକାପୁରୀ ଯାଇପାରିଲା, ଯେଉଁଠି ସେ ଆଉ କେବେ ନିଜ କାମରେ ଢିଲା ଦେଲା ନାହିଁ।

ପୁରୁଣା କଥାମାନେ ରୋଗକୁ ଶାପ ରୂପରେ କୁହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ଜୋର ଏଥିରେ ଯେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ମୁହଁ ଫେରାଇବା ନିଜ ପାଇଁ ହିଁ ଦୁଃଖ ହୋଇଯାଏ, ଆଉ ସତ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ବାଟ ଖୋଲେ। ପରମ୍ପରାରେ ମନାଯାଏ ଯେ ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ମନର ବୋଝ ହାଲୁକା କରେ। ଏହି ବ୍ରତ କୌଣସି ଚିକିତ୍ସା ବା ଚମତ୍କାରର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନୁହେଁ; ଏହା ସଂଯମ ଓ ଅନୁତାପର ଦିନ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ।
କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ
- ଏହି ଦିନ ଗଛ ଲଗାଇବା ଓ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବା ତୁଳସୀର ସେବା କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ମନାଯାଏ, କାରଣ କଥାର ଆରମ୍ଭ ଫୁଲର ସେବାରୁ ହିଁ ହୁଏ।
- ଦିନସାରା କ୍ରୋଧ ଓ ଆଳସ୍ୟରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ, ଏବଂ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ କାମ ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଠିକ୍ ସମୟରେ ପୂରା କରନ୍ତୁ; କଥାର ସାର ଏହା ହିଁ।
- ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ, ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ ଓ ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ ଜପ କରନ୍ତୁ।
- ଦଶମୀ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଥରେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ, ଚାଉଳ, ରସୁଣ ଓ ପିଆଜ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ; ଏକାଦଶୀରେ ସ୍ନାନ କରି ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ, ଦିନସାରା ଅନ୍ନ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଫଳାହାର ବା କ୍ଷୀର ଫଳରେ ରୁହନ୍ତୁ। ଅସୁସ୍ଥ, ବୟସ୍କ, ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଓ ଔଷଧ ଖାଉଥିବା ଲୋକେ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଖି ହିଁ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତୁ।
- ଦ୍ୱାଦଶୀ ସକାଳେ ସ୍ନାନ, ପୂଜା ଓ ଯଥାଶକ୍ତି ଅନ୍ନଦାନ ପରେ ପାରଣ କରନ୍ତୁ। ପାରଣର ସମୟ ସ୍ଥାନ ଓ ତିଥି ଅନୁସାରେ ବଦଳେ, ତେଣୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପାଞ୍ଜି ଦେଖିନିଅନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ 2027 କେବେ?
ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ 2027 30 ଜୁନ 2027, ବୁଧବାର ରେ ପଡ଼ିଛି। ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ; ଅନ୍ୟ ସହରରେ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଫରକ ହୋଇପାରେ।
ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଆଷାଢ଼ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀକୁ ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ।
ଉତ୍ସ
ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀର ଏହି କଥା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହାକୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଶୁଣାନ୍ତି; କେତେକ ସଂକଳନ ଏହାକୁ ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଏକାଦଶୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ରଖନ୍ତି। ଏଠାରେ ତାର ସାର ନିଜ ଭାଷାରେ ଅଛି।
ସହର ଅନୁସାରେ ସମୟ — 30 ଜୁନ 2027
| ସହର | ତାରିଖ | ପାରଣ ସମୟ |
|---|---|---|
| ଭୁବନେଶ୍ୱର | 30 ଜୁନ | 5:10 AM – 7:50 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ଇନ୍ଦୋର | 30 ଜୁନ | 5:45 AM – 8:27 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ଦିଲ୍ଲୀ | 30 ଜୁନ | 5:27 AM – 8:14 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ମୁମ୍ବାଇ | 30 ଜୁନ | 6:04 AM – 8:43 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ଲକ୍ଷ୍ନୌ | 30 ଜୁନ | 5:16 AM – 8:01 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ପାଟନା | 30 ଜୁନ | 5:02 AM – 7:46 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ଜୟପୁର | 30 ଜୁନ | 5:36 AM – 8:22 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ଭୋପାଳ | 30 ଜୁନ | 5:38 AM – 8:20 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ପୁଣେ | 30 ଜୁନ | 6:01 AM – 8:40 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ଅହମଦାବାଦ | 30 ଜୁନ | 5:57 AM – 8:40 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| କୋଲକାତା | 30 ଜୁନ | 4:55 AM – 7:37 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ହାଇଦ୍ରାବାଦ | 30 ଜୁନ | 5:45 AM – 8:23 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ବାରାଣସୀ | 30 ଜୁନ | 5:11 AM – 7:55 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ଚେନ୍ନାଇ | 30 ଜୁନ | 5:46 AM – 8:21 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ | 30 ଜୁନ | 5:57 AM – 8:31 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |
| ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ | 30 ଜୁନ | 6:08 AM – 8:39 AM1 ଜୁଲାଇ, ଗୁରୁବାର |