ଅପରା ଏକାଦଶୀ — ବ୍ରତ କଥା

ଅପରା ଏକାଦଶୀ — କେବେ
- 1 ଜୁନ 2027, ମଙ୍ଗଳବାର
ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀକୁ ଅପରା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ; ଏହାକୁ ଅଚଳା ଏକାଦଶୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପଞ୍ଜାବ, ହରିୟାଣା ଓ ଜମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରରେ ଏହି ଦିନକୁ ଭଦ୍ରକାଳୀ ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ ଆଉ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ଏକାଦଶୀ। ଅପରାର ଭାବ ହେଲା, ଯାହାର ପାର ନାହିଁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଅସୀମ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଥିବା। ଏହାର କଥା ବିଶେଷ, କାରଣ ଏଥିରେ ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟ ଆଉ ଏକ ଜୀବକୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ।
କଥା
କଥା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମହୀଧ୍ୱଜ ନାମରେ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ନ୍ୟାୟପ୍ରିୟ, ଉଦାର ଓ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ କାହା ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ ହେଉନଥିଲା ଆଉ ପ୍ରଜା ତାଙ୍କୁ ବାପା ପରି ମାନୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ ବଜ୍ରଧ୍ୱଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଏହାର ଓଲଟା ଥିଲା, କ୍ରୋଧୀ ଓ ଈର୍ଷାପରାୟଣ। ତାର ମନରେ ଏହି କଣ୍ଟା ଫୋଡ଼ି ହୋଇ ରହୁଥିଲା ଯେ ସିଂହାସନ ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରେମ, ଦୁଇଟି ବଡ଼ଭାଇଙ୍କ ପାଖରେ।

ଈର୍ଷା ବଢ଼ିଚାଲିଲା ଆଉ ଦିନେ ରାତିରେ ବଜ୍ରଧ୍ୱଜ ଲୁଚିକରି ନିଜ ବଡ଼ଭାଇଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା। କାହାକୁ ଜଣା ନ ପଡ଼ୁ, ସେଥିପାଇଁ ସେ ଶବକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ନେଇ ଏକ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ମୂଳେ ପୋତିଦେଲା। ସକାଳେ ନଗରରେ ଏହା କୁହାଗଲା ଯେ ରାଜା କେଉଁଆଡ଼େ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ଅପରାଧ ଲୁଚିଗଲା, କିନ୍ତୁ କଥା କହେ ଯେ ଅକାଳ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଆତ୍ମା ଗତି ପାଇଲା ନାହିଁ।

ସେହି ଆତ୍ମା ସେହି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ଆଖପାଖରେ ପ୍ରେତ ହୋଇ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଯେଉଁ ବାଟୋଇ ସେହି ବାଟ ଦେଇ ଯାଉଥିଲା, ସେ ଡରି ପଳାଉଥିଲା। ଧୀରେ ଧୀରେ ଲୋକେ ସେହି ବାଟ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଆଉ ସେହି ଜାଗା ନିଛାଟିଆ ହୋଇଗଲା। ଏହିପରି ବହୁ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା। ଦିନେ ଧୌମ୍ୟ ନାମରେ ଜଣେ ମୁନି ସେହି ବନ ଦେଇ ଯାଉଥିଲେ। ସେ ସେହି ଗଛ ପାଖରେ ଅଟକି ନିଜ ତପର ବଳରେ ଜାଣିଲେ ଯେ ଏଠାରେ କୌଣସି ଜୀବ ବହୁତ ଦୁଃଖରେ ଅଛି।

ମୁନି ତାକୁ ଡାକି କହିଲେ, ତୁମେ କିଏ, ଆଉ ଏହି ଦଶାରେ କାହିଁକି? ପ୍ରେତ ନିଜର ସବୁ କଥା କହିଲା, ନିଜ ନାମ, ନିଜ ରାଜ୍ୟ, ନିଜ ଭାଇର ଛଳନା, ଆଉ କହିଲା, ମୁନିବର, ମୋର କୌଣସି ଦୋଷ ନଥିଲା, ତଥାପି ମୋତେ ଏହି ଭଟକଣା ମିଳିଛି। ମୋ ଉପରେ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ମନ ତରଳିଗଲା। ସେ କହିଲେ, ଡର ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ରତ କରିବି।

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀ ଆସିଲା। ଧୌମ୍ୟ ମୁନି ନିଜେ ଅପରା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖିଲେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କଲେ, ରାତିସାରା ଜାଗର କଲେ, ଆଉ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ, ଏହି ବ୍ରତର ସବୁ ପୁଣ୍ୟ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ମିଳୁ। କଥା କହେ ଯେ ତା ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରେତ ଦେହ ଛାଡ଼ିଗଲା, ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପାଇଲେ ଆଉ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଉପର ଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।

ସେଥିପାଇଁ ଅପରା ଏକାଦଶୀକୁ ନିଜ ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ଛାଡ଼ିଯାଇଥିବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ନାମରେ ବ୍ରତ ଓ ଦାନ କରିବାର ଦିନ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠର ତାତିଲା ଗରମରେ ଏହି ଦିନ ପାଣି, ଛତୁ, ମାଠିଆ, ଛତା ଓ ବିଞ୍ଚଣା ଦାନ ବିଶେଷ ଶୁଭ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, କାରଣ ଶୋଷିଲାକୁ ପାଣି ଦେବା ଏହି ମାସର ସବୁଠାରୁ ସହଜ ପୁଣ୍ୟ।

କଥାର ଭାବ ହେଲା ଯେ ଛଳନା କେବେ ଲୁଚି ରହେ ନାହିଁ, ଆଉ ଅନ୍ୟପଟେ କୌଣସି ଅଜଣା ଲୋକ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଦିନକର ସଂଯମ ବି ବହୁତ ବଡ଼ ହୋଇପାରେ। ପରମ୍ପରାରେ ମନାଯାଏ ଯେ ଅପରା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ମନର ଅପରାଧବୋଧ ହାଲୁକା କରେ ଆଉ ଛାଡ଼ିଯାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ବୃଥା ଯାଏ ନାହିଁ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।
କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ
- ଜ୍ୟେଷ୍ଠର ଖରା ହିଁ ଏହି ବ୍ରତର ନିଜସ୍ୱ ବିଧାନ ଗଢ଼େ: ପାଣି ଭରା ମାଠିଆ, ସତୁ, ଫଳ, ଛତା, ବିଞ୍ଚଣା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ବାଟୋଇଙ୍କ ପାଇଁ ପାଣିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ; ଏହାକୁ ଏହି ଦିନର ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
- ଅନେକ ପରିବାରରେ ଏହି ଦିନ ପିତୃପୁରୁଷ ବା କୌଣସି ହଜିଯାଇଥିବା ଆପଣାର ଲୋକଙ୍କ ନାମରେ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ବ୍ରତ ରଖାଯାଏ, ଯେମିତି କଥାରେ ଧୌମ୍ୟ ମୁନି କରିଥିଲେ।
- ଦଶମୀ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଥରେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ; ଏକାଦଶୀରେ ସ୍ନାନ କରି ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ ଓ ଦିନସାରା ଅନ୍ନ, ବିଶେଷ କରି ଭାତ ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଖରା ମାସ, ତେଣୁ ନିର୍ଜଳା ବ୍ରତ କେବଳ ସେହିମାନେ ରଖନ୍ତୁ ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ସାଥ ଦିଏ; ବାକି ଲୋକେ ଫଳ, କ୍ଷୀର ଓ ଜଳରେ ରୁହନ୍ତୁ। ଅସୁସ୍ଥ, ବୟସ୍କ, ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଓ ଔଷଧ ଖାଉଥିବା ଲୋକେ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଖି ହିଁ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତୁ।
- ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ, ଅପରା ଏକାଦଶୀର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ ଓ ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ ଜପ କରନ୍ତୁ।
- ଦ୍ୱାଦଶୀ ସକାଳେ ସ୍ନାନ, ପୂଜା ଓ ଦାନ ପରେ ପାରଣ କରନ୍ତୁ। ପାରଣର ସମୟ ସ୍ଥାନ ଓ ତିଥି ଅନୁସାରେ ବଦଳେ, ତେଣୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପାଞ୍ଜି ଦେଖିନିଅନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଅପରା ଏକାଦଶୀ 2027 କେବେ?
ଅପରା ଏକାଦଶୀ 2027 1 ଜୁନ 2027, ମଙ୍ଗଳବାର ରେ ପଡ଼ିଛି। ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ; ଅନ୍ୟ ସହରରେ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଫରକ ହୋଇପାରେ।
ଅପରା ଏକାଦଶୀ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀକୁ ଅପରା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ; ଏହାକୁ ଅଚଳା ଏକାଦଶୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଉତ୍ସ
ଅପରା ଏକାଦଶୀର ଏହି କଥା ପଦ୍ମ ପୁରାଣରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ପୁରାଣ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯାଏ; ଏଠାରେ ତାର ସାର ନିଜ ଭାଷାରେ ଅଛି। ରାଜାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ନାମ କେତେକ ପାଠରେ ବଜ୍ରଧ୍ୱଜ ଓ କେତେକରେ ବ୍ରଜଧ୍ୱଜ ମିଳେ।
ସହର ଅନୁସାରେ ସମୟ — 1 ଜୁନ 2027
| ସହର | ତାରିଖ | ପାରଣ ସମୟ |
|---|---|---|
| ଭୁବନେଶ୍ୱର | 1 ଜୁନ | 5:06 AM – 7:45 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ଇନ୍ଦୋର | 1 ଜୁନ | 5:41 AM – 8:22 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ଦିଲ୍ଲୀ | 1 ଜୁନ | 5:23 AM – 8:10 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ମୁମ୍ବାଇ | 1 ଜୁନ | 6:00 AM – 8:29 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ଲକ୍ଷ୍ନୌ | 1 ଜୁନ | 5:12 AM – 7:57 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ପାଟନା | 1 ଜୁନ | 4:58 AM – 7:42 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ଜୟପୁର | 1 ଜୁନ | 5:33 AM – 8:18 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ଭୋପାଳ | 1 ଜୁନ | 5:34 AM – 8:16 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ପୁଣେ | 1 ଜୁନ | 5:57 AM – 8:29 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ଅହମଦାବାଦ | 1 ଜୁନ | 5:54 AM – 8:29 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| କୋଲକାତା | 1 ଜୁନ | 4:51 AM – 7:33 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ହାଇଦ୍ରାବାଦ | 1 ଜୁନ | 5:41 AM – 8:18 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ବାରାଣସୀ | 1 ଜୁନ | 5:07 AM – 7:51 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ଚେନ୍ନାଇ | 1 ଜୁନ | 5:41 AM – 8:15 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ | 1 ଜୁନ | 5:52 AM – 8:26 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |
| ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ | 1 ଜୁନ | 6:02 AM – 8:29 AM2 ଜୁନ, ବୁଧବାର |